Wednesday, November 18, 2026

वृत्त क्रमांक

आदिवासी महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठी शासकीय योजनांचा लाभ घ्या!

मांडवी येथे जनजाती गौरव दिन सेवा सप्ताहाचा समारोप

महिला सक्षमीकरण सेवा शिबिराला उत्स्फूर्त प्रतिसाद

नांदेड, दि. १८ : क्रांतीसूर्य भगवान बिरसा मुंडा यांच्या जयंतीनिमित्त आयोजित ‘भगवान बिरसा मुंडा जनजाती गौरव दिन सेवा सप्ताहा’चा समारोप मांडवी (ता. किनवट) येथे आदिवासी महिला सक्षमीकरण सेवा शिबिराने उत्साहात झाला. आदिवासी विकास विभागामार्फत ११ ते १८ नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत राबविण्यात आलेल्या या सेवा सप्ताहाच्या समारोपानिमित्त एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प, किनवट यांच्या वतीने बुधवारी विविध शासकीय योजनांची माहिती व मार्गदर्शन शिबिर आयोजित करण्यात आले.

सहाय्यक जिल्हाधिकारी तथा प्रकल्प अधिकारी बी. सरवनन यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि सहायक प्रकल्प अधिकारी (विकास) प्रदीप नाईक यांच्या नियोजनातून हा कार्यक्रम पार पडला. यावेळी पंचायत समितीचे कृषी अधिकारी मुंडे, शबरी आर्थिक विकास महामंडळाचे विभागीय व्यवस्थापक राठोड, लेखाधिकारी बोरुळकर यांच्यासह स्थानिक मान्यवर व अधिकारी उपस्थित होते. प्रदीप नाईक यांनी आदिवासी विकास प्रकल्प कार्यालयामार्फत राबविण्यात येणाऱ्या विविध वैयक्तिक व सामूहिक कल्याणकारी योजनांसह राणी दुर्गावती आदिवासी महिला सक्षमीकरण योजनेची माहिती दिली.

महिलांनी बचतगटांच्या माध्यमातून स्वयंरोजगाराची संधी साधून आर्थिकदृष्ट्या सक्षम व्हावे, असे आवाहन करत विभागीय व्यवस्थापक राठोड यांनी शबरी आर्थिक विकास महामंडळाच्या योजनांची माहिती दिली. लेखाधिकारी बोरुळकर यांनी बचतगटांचे आर्थिक व्यवहार व हिशोब व्यवस्थापनाबाबत मार्गदर्शन केले. कृषी अधिकारी मुंडे यांनी कृषी, पशुसंवर्धन व कौशल्य विकास योजनांची माहिती देऊन पात्र लाभार्थ्यांनी योजनांचा लाभ घेण्याचे आवाहन केले. या शिबिराला आदर्श क्रांतीज्योती महिला प्रभाग संघ, मांडवीच्या पदाधिकारी, आदिवासी महिला बचतगटांच्या सदस्या, ग्रामसखी, पशुसखी, शेतकरी व नागरिकांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला. कार्यक्रमाच्या यशस्वितेसाठी महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियानाचे प्रभाग समन्वयक ईश्वर आडे, प्रकल्प कार्यालयाचे कटकमवार तसेच किनवट प्रकल्प कार्यालयातील अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी परिश्रम घेतले.

****



वृत्त क्रमांक

महसूल लोक अदालत प्रलंबित महसुली प्रकरणे तडजोडीने निकाली काढण्याची संधी!

२६ नोव्हेंबर रोजी अपर जिल्हाधिकारी कार्यालयात ‘महात्मा ज्योतिराव फुले महसूल लोक अदालत’ 

नागरिकांनी सहभागी होण्याचे जिल्हा प्रशासनाचे आवाहन

नांदेड, दि. १८ : महसूल प्रशासनातील प्रलंबित अर्धन्यायिक महसुली प्रकरणांचा आपसी संमतीने आणि तडजोडीद्वारे जलदगतीने निपटारा करण्यासाठी अपर जिल्हाधिकारी, नांदेड यांच्या कार्यालयात गुरुवार, दि. २६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी दुपारी २ वाजता ‘महात्मा ज्योतिराव फुले महसूल लोक अदालत’ आयोजित करण्यात आली आहे. या लोक अदालतीच्या माध्यमातून पक्षकारांना आपली प्रलंबित प्रकरणे तडजोडीने कायमस्वरूपी निकाली काढण्याची संधी उपलब्ध होणार आहे.

क्रांतिसूर्य महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या द्विशताब्दी जयंती वर्षाचे औचित्य साधून महसूल व वन विभागाच्या १४ ऑगस्ट २०२६ रोजीच्या शासन निर्णयानुसार राज्यात १ सप्टेंबर २०२६ ते ३१ मार्च २०२७ या कालावधीत हे अभियान राबविण्यात येत आहे. महसूल प्रशासनातील अपर जिल्हाधिकारी यांच्या अर्धन्यायिक न्यायालयांमध्ये जमिनीशी संबंधित अनेक महसुली दावे व अपिले वर्षानुवर्षे प्रलंबित असतात. त्यामुळे पक्षकारांचा वेळ आणि पैसा खर्च होतो. ही प्रकरणे परस्पर संमतीने जलदगतीने निकाली काढणे तसेच न्यायालयांवरील प्रलंबित प्रकरणांचा भार कमी करणे, हा या अभियानाचा मुख्य उद्देश आहे.

या लोक अदालतीमध्ये अपर जिल्हाधिकारी यांच्या अर्धन्यायिक न्यायालयात प्रलंबित असलेल्या सर्व प्रकारच्या महसुली दाव्यांचा व अपिलांचा समावेश असेल. संबंधित पक्षकारांनी दोन्ही पक्षांच्या संमतीने किंवा वकिलांमार्फत विहित नमुन्यातील ‘प्रपत्र-अ’ मध्ये तडजोडनामा अर्ज संबंधित न्यायालयात सादर करावा. प्राप्त अर्जांची छाननी करून दोन्ही पक्षांची संमती निश्चित केली जाईल आणि कायदेशीर तडजोडनामा तयार करण्यात येईल. त्यानंतर २६ नोव्हेंबर रोजी आयोजित लोक अदालतीमध्ये सहमतीने अंतिम आदेश पारित करून पात्र प्रकरणे निकाली काढण्यात येतील.

नांदेड जिल्ह्यातील संबंधित पक्षकारांनी आपल्या प्रलंबित महसुली प्रकरणांचा तडजोडीने कायमस्वरूपी निपटारा करून घेण्यासाठी या विशेष लोक अदालतीचा जास्तीत जास्त लाभ घ्यावा, असे आवाहन जिल्हा प्रशासनातर्फे करण्यात आले आहे.

****

 महात्मा जोतीराव फुले यांचा ‘सार्वजनिक सत्यधर्म’ हा ग्रंथ सत्यशोधक समाजाचा प्रमाण ग्रंथ मानला जातो. ‘दीनबंधू’ हे या समाजाचे मुखपत्र होते. त्यांनी तुकारामांच्या अभंगांच्या धर्तीवर अनेक अखंड रचले. ‘गुलामगिरी’ ग्रंथ अमेरिकेतील कृष्णवर्णीयांना समर्पित केला. #MahatmaJyotiraoPhule



वृत्त क्रमांक

नांदेडच्या युवक-युवतींसाठी मोफत कौशल्य प्रशिक्षणाची सुवर्णसंधी !

• ऑटोमोटिव्ह व आरोग्य सेवा क्षेत्रातील रोजगाराभिमुख अभ्यासक्रम

• 18 ते 35 वयोगटातील उमेदवारांना निवासी व अनिवासी प्रशिक्षणाची सुविधा

नांदेड, दि. 18 : जिल्ह्यातील बेरोजगार युवक-युवतींना कौशल्य प्रशिक्षणाच्या माध्यमातून रोजगारक्षम बनविण्यासाठी जिल्हा कौशल्य विकास, रोजगार व मार्गदर्शन केंद्र, नांदेड आणि प्रथम एज्युकेशन फाउंडेशन यांच्या संयुक्त विद्यमाने मोफत कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रम राबविण्यात येत आहे. या उपक्रमांतर्गत ऑटोमोटिव्ह टू व्हीलर टेक्निशियन आणि जनरल ड्युटी असिस्टंट (GDA) हे रोजगाराभिमुख अभ्यासक्रम उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत.

या प्रशिक्षण कार्यक्रमांतर्गत ऑटोमोटिव्ह टू व्हीलर टेक्निशियन अभ्यासक्रमाचा कालावधी 45 दिवस, तर जनरल ड्युटी असिस्टंट अभ्यासक्रमाचा कालावधी 50 दिवस आहे. दोन्ही अभ्यासक्रमांसाठी किमान दहावी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. 18 ते 35 वयोगटातील युवक-युवतींना या प्रशिक्षणासाठी प्रवेश घेता येणार आहे. प्रशिक्षण निवासी व अनिवासी अशा दोन्ही स्वरूपात उपलब्ध असून, निवासी प्रशिक्षणार्थींसाठी भोजन व निवासाची मोफत व्यवस्था करण्यात येणार आहे. प्रशिक्षणादरम्यान व्यावसायिक कौशल्य विकास, प्रत्यक्ष कामाचे प्रशिक्षण आणि रोजगाराभिमुख मार्गदर्शन दिले जाणार असून, प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर रोजगार मिळविण्यासाठीही सहाय्य करण्यात येणार आहे.

प्रत्येक प्रशिक्षण कार्यक्रमासाठी केवळ 30 जागा उपलब्ध असून, प्रवेशासाठी प्रथम येणाऱ्यास प्राधान्य देण्यात येणार आहे. इच्छुक उमेदवारांनी शैक्षणिक प्रमाणपत्र, गुणपत्रिका, शाळा सोडल्याचा दाखला, आधार कार्ड, बँक पासबुक व पासपोर्ट आकाराचा फोटो ही कागदपत्रे तयार ठेवावीत. या प्रशिक्षणासाठी https://forms.gle/acC7YHCT2szVYKse8 या गूगल फार्म लिंकवर क्लिक करून ऑनलाइन नोंदणी करावी. अधिक माहितीसाठी 9763564514, 9890435356, 7498668574 किंवा 8010504359 या क्रमांकांवर संपर्क साधावा. 

जिल्ह्यातील युवक-युवतींनी या मोफत प्रशिक्षण संधीचा लाभ घेऊन कौशल्य विकसित करावे आणि रोजगाराच्या माध्यमातून आत्मनिर्भर व्हावे, असे आवाहन जिल्हा कौशल्य विकास, रोजगार व उद्योजकता मार्गदर्शन केंद्राचे सहाय्यक आयुक्त डॉ. राजपाल कोल्हे यांनी केले आहे.

***


स्वच्छ शौचालय, सन्मानाचे भविष्य; ग्रामीण स्वच्छतेला नवी दिशा

जागतिक शौचालय दिनानिमित्त स्वच्छ शौचालय-गरिमामय भविष्य या अभियानाच्या अनुषंगाने विशेष लेख

स्वच्छता ही केवळ आरोग्याची गरज नाही, तर ती मानवी प्रतिष्ठा, सुरक्षितता आणि समानतेचा मूलभूत आधार आहे. प्रत्येक व्यक्तीला स्वच्छ आणि सुरक्षित शौचालयाची सुविधा मिळणे हा सन्मानाने जगण्याच्या अधिकाराचाच एक भाग आहे. विशेषतः महिला आणि मुलींना शौचालयाच्या अभावामुळे असुरक्षिततेचा सामना करावा लागू नये, त्यांच्या आरोग्यावर परिणाम होऊ नये आणि त्यांना कोणत्याही संकोचाशिवाय शौचालयाचा वापर करता यावा, ही काळाची गरज आहे. याच विचारातून ‘स्वच्छ शौचालय-गरिमामय भविष्य’ ही संकल्पना पुढे आली आहे.

      गरिमामय भविष्य म्हणजे नेमके काय? तर गरिमा म्हणजे मानवी प्रतिष्ठा, सन्मान व आत्मप्रतिष्ठा. प्रत्येक व्यक्तीला अपमान, असुरक्षितता किंवा मूलभूत सुविधांच्या अभावामुळे होणाऱ्या गैरसोयींशिवाय सन्मानाने जगता यावे, असे भविष्य म्हणजे गरिमामय भविष्य होय. त्यामुळे स्वच्छ शौचालय म्हणजे केवळ एक सुविधा नसून महिलांचा सन्मान, मुलांची सुरक्षितता आणि प्रत्येक नागरिकाच्या आरोग्याची हमी आहे.

      जागतिक शौचालय दिनाचे औचित्य साधून 19 नोव्हेंबर ते 10 डिसेंबर 2026 या कालावधीत हे विशेष अभियान राबविण्यात येत आहे. संयुक्त राष्ट्र संघाने यंदाच्या जागतिक शौचालय दिनासाठी ‘सुरक्षित शौचालये, समान भविष्य’ ही संकल्पना निश्चित केली आहे. ग्रामीण स्वच्छतेला शाश्वत स्वरूप देण्यासोबतच स्वच्छता आणि सामाजिक समानता यांचा संबंध अधोरेखित करणे हा या अभियानाचा प्रमुख उद्देश आहे.

      स्वच्छ भारत मिशनच्या माध्यमातून ग्रामीण भागात मोठ्या प्रमाणावर शौचालयांची उभारणी करण्यात आली आहे. मात्र, केवळ शौचालय बांधणे पुरेसे नसून त्यांचा नियमित वापर, स्वच्छता, देखभाल आणि सुरक्षितता सुनिश्चित करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. या अभियानांतर्गत ग्रामीण भागातील सार्वजनिक, सामुदायिक तसेच शाळा आणि अंगणवाड्यांमधील शौचालयांची स्थिती तपासण्यात येणार आहे. पाण्याची उपलब्धता, स्वच्छता, सुरक्षितता आणि वापरण्यायोग्यता यांचे परीक्षण करून आवश्यक दुरुस्ती व सुधारणा करण्यावर भर दिला जाणार आहे. महिला, विद्यार्थिनी आणि दिव्यांग व्यक्तींना सुलभपणे वापरता येतील अशा सुविधांना प्राधान्य दिले जाईल.

      वैयक्तिक घरगुती शौचालयांच्या तांत्रिक स्थितीचेही मूल्यांकन करण्यात येणार आहे. आवश्यकतेनुसार एक खड्डा शौचालयाचे दोन खड्ड्यांच्या शौचालयात रूपांतर, तसेच सोकपिट नसलेल्या सेप्टिक टँकचे सोकपिटयुक्त व्यवस्थेत अद्ययावतीकरण करण्यावर भर राहणार आहे. शौचालयांमधील मैला गाळाचे सुरक्षित संकलन, वाहतूक आणि शास्त्रोक्त विल्हेवाट याबाबतही जनजागृती केली जाणार आहे.

      स्वच्छतेचे संस्कार बालपणापासून रुजावेत, यासाठी शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांच्या सहभागातून जनजागृती उपक्रम आणि शाळा स्वच्छता परीक्षण आयोजित केले जाणार आहे. तसेच उत्कृष्ट काम करणाऱ्या ग्रामपंचायती, सार्वजनिक स्वच्छता संकुले आणि वैयक्तिक घरगुती शौचालयांसाठी स्पर्धा घेण्यात येणार आहेत. १० डिसेंबर रोजी मानवाधिकार दिनाचे औचित्य साधून उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्यांचा गौरव केला जाणार आहे.

        स्वच्छतेची चळवळ यशस्वी करण्यासाठी केवळ प्रशासनाचे प्रयत्न पुरेसे नाहीत. ग्रामपंचायती, महिला बचतगट, शिक्षक, विद्यार्थी आणि ग्रामस्थांचा सक्रिय सहभाग आवश्यक आहे. नांदेड जिल्ह्यातही हे अभियान प्रभावीपणे राबविण्यात येणार असून नागरिकांनी या अभियानात सहभागी व्हावे, असे आवाहन जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी महेश पाटील यांनी केले आहे.

      प्रत्येक घरात शौचालय असणे, प्रत्येक शौचालय स्वच्छ व वापरण्यायोग्य असणे आणि प्रत्येक नागरिकाला सुरक्षिततेने त्याचा वापर करता येणे, हेच या अभियानाचे खरे यश आहे. स्वच्छतेची जबाबदारी केवळ प्रशासनाची नसून ती प्रत्येक नागरिकाची आहे. लोकसहभागातून स्वच्छ, सुरक्षित आणि आरोग्यदायी गावे निर्माण झाली, तरच ‘स्वच्छ शौचालय - गरिमामय भविष्य’ या संकल्पनेला खऱ्या अर्थाने मूर्त स्वरूप प्राप्त होईल.

मिलिंद व्यवहारे

जिल्हा परिषद नांदेड

९४२२१८८०९४

***

वृत्त क्रमांक

जागतिक शौचालय दिनानिमित्त विशेष अभियान; नागरिकांनी सक्रिय सहभाग नोंदवावा-मुख्य कार्यकारी अधिकारी महेश पाटील यांचे आवाहन

•आजपासून जिल्ह्यात अभियानाला सुरुवात

नांदेड, दि. 18 : जागतिक शौचालय दिनाचे औचित्य साधून 19 नोव्हेंबर ते 10 डिसेंबर 2026 या कालावधीत जिल्ह्यात ‘स्वच्छ शौचालय, गरिमामय भविष्य’ हे विशेष अभियान राबविण्यात येणार आहे. ग्रामीण भागातील सार्वजनिक, सामुदायिक तसेच शाळा व अंगणवाडीतील शौचालयांची स्वच्छता, सुरक्षितता आणि उपयुक्तता वाढविण्यासह प्रत्येक कुटुंबाने वैयक्तिक शौचालयाचा नियमित वापर करावा, यासाठी या अभियानात विशेष भर दिला जाणार आहे. या अभियानात नागरिकांनी सक्रिय सहभाग नोंदवावा, असे आवाहन जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी महेश पाटील यांनी केले आहे.

      केंद्र शासनाच्या जलशक्ती मंत्रालयाच्या पेयजल व स्वच्छता विभागाच्या निर्देशानुसार हे अभियान राबविण्यात येत आहे. संयुक्त राष्ट्र संघाने यंदाच्या जागतिक शौचालय दिनासाठी ‘सुरक्षित शौचालये, समान भविष्य’ ही संकल्पना निश्चित केली आहे. प्रत्येक नागरिकाला सुरक्षित, स्वच्छ आणि सुलभ शौचालय सुविधा उपलब्ध व्हावी, हा या अभियानाचा मुख्य उद्देश आहे.

      अभियानांतर्गत ग्रामीण भागातील सार्वजनिक व सामुदायिक स्वच्छता संकुले, शाळा आणि अंगणवाड्यांमधील शौचालयांची पाहणी करून आवश्यक दुरुस्ती व सुधारणा करण्यात येणार आहेत. विशेषतः महिला, विद्यार्थिनी आणि दिव्यांग व्यक्तींना शौचालयांचा सुरक्षित व सुलभ वापर करता यावा, यासाठी आवश्यक सुविधांवर लक्ष केंद्रित केले जाणार आहे. तसेच एक खड्डा असलेल्या शौचालयांचे दोन खड्ड्यांच्या शौचालयांमध्ये रूपांतर, सोकपिट नसलेल्या सेप्टिक टँकमध्ये सोकपिटची सुविधा आणि मैला गाळ व्यवस्थापन नियमांचे पालन याबाबतही गावकऱ्यांना माहिती दिली जाणार आहे.

      गावांचा हागणदारीमुक्त दर्जा कायम राखणे, शौचालयांचा नियमित वापर, साबणाने हात धुण्याची सवय रुजविणे आणि घनकचरा व्यवस्थापन नियम 2026 बाबत जनजागृती करण्यासाठी ग्रामपंचायत स्तरावर विविध उपक्रम राबविण्यात येणार आहेत. यामध्ये ग्रामपंचायती, शाळा, अंगणवाड्या, महिला बचत गट आणि ग्रामस्थांचा सहभाग घेतला जाणार आहे.

      अभियानात उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या सार्वजनिक स्वच्छता संकुलांना, संस्थात्मक व वैयक्तिक घरगुती शौचालयांना प्रोत्साहन देण्यासाठी मूल्यमापन करण्यात येणार असून, उल्लेखनीय काम करणाऱ्या ग्रामपंचायती आणि लाभार्थ्यांचा गौरव केला जाणार आहे. 9 व 10 डिसेंबर रोजी जिल्हा व ग्रामपंचायत स्तरावर सांगता कार्यक्रम आयोजित करून अभियानाची प्रगती स्वच्छ भारत मिशन (ग्रामीण) च्या निर्धारित प्रणालीवर नोंदविण्यात येणार आहे.

      स्वच्छता ही केवळ शासनाची जबाबदारी नसून प्रत्येक नागरिकाची सामूहिक जबाबदारी आहे. शौचालयांचा नियमित वापर, त्यांची स्वच्छता व देखभाल आणि गावातील स्वच्छतेचे वातावरण टिकविण्यासाठी नागरिकांनी या अभियानात उत्स्फूर्तपणे सहभागी व्हावे, असे आवाहन मुख्य कार्यकारी अधिकारी महेश पाटील व उप मुख्य कार्यकारी अधिकारी मयूरकुमार आंदेलवाड यांनी केले आहे.

***

 मदत व पुनर्वसन विभागाचे शेतकऱ्यांना आवाहन..

शासकीय योजनांच्या लाभासाठी ई-केवायसी पूर्ण करा, फार्मर आयडी मिळवा...



वृत्त क्रमांक बारावी व दहावीच्या परीक्षांचे अंतिम वेळापत्रक जाहीर  फेब्रुवारी-मार्च 2027 मध्ये होणाऱ्या परीक्षांच्या तारखा महाराष्ट्र राज्य ...