वृत्त क्रमांक
महाराष्ट्रात ‘राज्य वैरण विकास धोरण’ लागू
चारा टंचाईवर मात करण्यासाठी शासनाचा महत्त्वपूर्ण निर्णय
नांदेड (जिमाका), दि. 29 : राज्यातील पशुधनाची वाढती संख्या आणि चारा टंचाईची समस्या लक्षात घेऊन महाराष्ट्र शासनाच्या पशुसंवर्धन, दुग्धव्यवसाय विकास व मत्स्यव्यवसाय विभागाने ‘राज्य वैरण विकास धोरण’ लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. आज झालेल्या मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत या धोरणाच्या मसुद्यास मंजुरी देण्यात आली.
21 व्या पशुगणनेच्या प्राथमिक आकडेवारीनुसार राज्यात 278.36 लाख पशुधन आहे. यामध्ये 115.08 लाख गायवर्गीय, 44.26 लाख म्हैसवर्गीय, 90.67 लाख शेळ्या आणि 28.35 लाख मेंढ्यांचा समावेश आहे. महाराष्ट्र पशु व मत्स्य विज्ञान विद्यापीठाच्या शिफारशीनुसार या पशुधनासाठी दरवर्षी 1176.78 लाख मे. टन हिरवा आणि 377.87 लाख मे. टन वाळलेला चारा आवश्यक आहे. सध्या राज्यात सामान्य पर्जन्यमानाच्या परिस्थितीत हिरव्या चाऱ्याची 22.79 टक्के आणि वाळलेल्या चाऱ्याची 21.43 टक्के कमतरता आहे.
भारतीय चराऊ कुरण आणि चारा संशोधन संस्था (IGFRI) यांच्या शिफारशीनुसार चारा पिकांच्या लागवडीखालील क्षेत्र वाढविण्यासाठी वन विभागाच्या वनजमिनी तसेच महसूल विभागाच्या गायरान व इतर पडीक जमिनींचा उपयोग करण्यात येणार आहे. राज्याची भौगोलिक व हवामानविषयक परिस्थिती लक्षात घेऊन स्थानिक प्रजातींच्या चारा उत्पादनाला प्राधान्य दिले जाणार आहे.
एल-निनो तसेच हवामान बदलामुळे उद्भवणाऱ्या चारा टंचाईवर मात करण्यासाठी दीर्घकालीन उपाययोजना करण्यात येणार आहेत. वैरणीची तूट भरून काढण्यासाठी पशुसंवर्धन आयुक्त इतर शासकीय विभागांशी समन्वय साधून धोरणाची अंमलबजावणी करतील. आवश्यकतेनुसार विद्यमान योजनांमध्ये सुधारणा तसेच नवीन योजनांचे प्रस्ताव शासनास सादर केले जातील.
या धोरणामुळे चारा लागवडीखालील क्षेत्र वाढविण्यासोबतच स्थानिक हवामानास अनुकूल चारा प्रजातींच्या उत्पादनाला चालना मिळणार आहे. उपलब्ध शासकीय जमिनींचा नियोजनबद्ध वापर केल्यामुळे चारा उत्पादन वाढविणे आणि भविष्यातील टंचाईच्या परिस्थितीसाठी राज्याची तयारी मजबूत करणे शक्य होणार आहे. त्यातून पशुपालकांना चाऱ्याची उपलब्धता वाढण्यास तसेच पशुजन्य उत्पादनांना चालना मिळण्यास मदत होणार असल्याचे सचिव (पदुम) डॉ. रामास्वामी एन. यांनी सांगितले आहे.
“राज्य वैरण विकास धोरणामुळे हिरव्या व वाळलेल्या चाऱ्याची तूट भरून काढण्यासाठी दीर्घकालीन दिशा मिळाली आहे. महसूल आणि वन विभागाशी समन्वय साधून गायरान व पडीक जमिनींवर चारा लागवड वाढविण्यावर भर दिला जाईल. या धोरणाचा लाभ राज्यातील पशुपालकांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी पशुसंवर्धन विभाग प्रयत्नशील राहणार असल्याचे पशुसंवर्धन आयुक्त डॉ. किरण पाटील यांनी सांगितले आहे.
****

.jpeg)
.jpeg)

.jpeg)
.jpeg)