‘नर्व्ह कंडक्शन स्टडीज’मुळे न्यूरोलॉजिकल आजारांचे अचूक निदान शक्य- अधिष्ठाता डॉ. सुधीर देशमुख

• रुग्णसेवेत या तंत्रज्ञानाचा प्रभावी उपयोग करण्याचे आवाहन

नांदेड (जिमाका), दि. 8 : न्यूरोलॉजिकल आजारांचे वेळेत व अचूक निदान करून रुग्णांना योग्य उपचार उपलब्ध करून देण्यासाठी ‘नर्व्ह कंडक्शन स्टडीज’ हे अत्यंत उपयुक्त तंत्रज्ञान आहे. ही चाचणी केवळ सैद्धांतिक संकल्पना नसून आधुनिक चिकित्साशास्त्रातील महत्त्वाचा आधार आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी व वैद्यकीय अधिकाऱ्यांनी या तंत्रज्ञानाचे व्यावहारिक ज्ञान आत्मसात करावे, असे आवाहन डॉ. शंकरराव चव्हाण शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयाचे अधिष्ठाता डॉ. सुधीर देशमुख यांनी केले.

डॉ. शंकरराव चव्हाण शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय व रुग्णालय, विष्णुपुरी, नांदेड येथील शरीरक्रियाशास्त्र विभागाच्या वतीने ‘Demystifying Nerve Conduction Studies’ या विषयावर दि. 5 सप्टेंबर 2026 रोजी सातत्यपूर्ण वैद्यकीय शिक्षण (CME) कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमाचे उद्घाटन अधिष्ठाता डॉ. सुधीर देशमुख यांच्या हस्ते झाले.

या कार्यक्रमास मुंबई येथील ज्येष्ठ न्यूरोफिजिओलॉजिस्ट डॉ. आर्थिका श्रीनिवासन तसेच नांदेड येथील सल्लागार न्यूरोफिजिओलॉजिस्ट डॉ. मयुरा धोंडे प्रमुख वक्ते म्हणून उपस्थित होते. कार्यक्रमाच्या प्रारंभी शरीरक्रियाशास्त्र विभागाच्या प्राध्यापक तथा विभागप्रमुख डॉ. वंदना भारतराव दुधमल यांनी प्रास्ताविक करून कार्यक्रमाची रूपरेषा स्पष्ट केली.

वैद्यकीय शिक्षण व संशोधन संचालनालयाच्या संचालक डॉ. पल्लवी सापळे यांनी भ्रमणध्वनीद्वारे आयोजकांना शुभेच्छा दिल्या. तसेच संदेशाद्वारे त्यांनी या CME कार्यक्रमामुळे सैद्धांतिक ज्ञान आणि त्याची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी यांमधील दरी भरून काढण्यासाठी उत्कृष्ट व्यासपीठ उपलब्ध होईल, असे नमूद केले.

अधिष्ठाता डॉ. सुधीर देशमुख यांनी सांगितले की, नर्व्ह कंडक्शन स्टडी ही क्लिनिकल न्यूरोलॉजीचा महत्त्वपूर्ण आधार आहे. विद्यार्थ्यांनी केवळ सैद्धांतिक ज्ञान न घेता नर्व्ह कंडक्शन कसे मोजले जाते, त्यातून प्राप्त होणारे आलेख कसे वाचायचे आणि त्याचे चिकित्सकीय विश्लेषण कसे करायचे, याचे प्रत्यक्ष ज्ञान मिळविणे आवश्यक आहे.

नर्व्ह कंडक्शन स्टडीजच्या अचूक विश्लेषणातून महत्त्वपूर्ण वैद्यकीय माहिती मिळू शकते. यामुळे प्राध्यापक व संशोधकांना संशोधनाच्या नव्या दिशा उपलब्ध होण्यास मदत होईल. विशेषतः न्यूरोपॅथी, अर्धांगवायू, गिलियन-बॅरे सिंड्रोम (GBS) आणि मधुमेहजन्य न्यूरोपॅथी यांसारख्या आजारांचे वेळेत व अचूक निदान करण्यासाठी या तंत्रज्ञानाचे महत्त्व मोठे आहे. अचूक निदानामुळे रुग्णांना वेळेत उपचार मिळून न्यूरोलॉजिकल आजारांमुळे होणारे अपंगत्व कमी करण्यास तसेच रुग्णांचे जीवनमान सुधारण्यास मदत होईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

महाविद्यालयात प्रथमच नर्व्ह कंडक्शन स्टडीज (NCV Studies) सेवा सुरू केल्याबद्दल डॉ. देशमुख यांनी शरीरक्रियाशास्त्र विभागप्रमुख डॉ. वंदना भारतराव दुधमल व विभागातील शिक्षकवृंदांचे अभिनंदन करून पुढील वाटचालीस शुभेच्छा दिल्या.

प्रमुख वक्ते डॉ. आर्थिका श्रीनिवासन व डॉ. मयुरा धोंडे यांनी ‘Demystifying Nerve Conduction Studies’ या विषयावर सखोल मार्गदर्शन केले. नर्व्ह कंडक्शन स्टडीजची मूलभूत तत्त्वे, मोटर व सेन्सरी नर्व्ह स्टडीज, एफ-वेव्ह, एच-रिफ्लेक्स आणि लेट रिस्पॉन्सेस यांसह विविध बाबींचे प्रात्यक्षिक व चिकित्सकीय महत्त्व त्यांनी स्पष्ट केले. विविध वैद्यकीय प्रकरणांच्या अभ्यासाच्या माध्यमातून विषयाचे व्यावहारिक पैलूही उपस्थितांना समजावून सांगण्यात आले.

कार्यक्रमास उपअधिष्ठाता डॉ. हेमंत गोडबोले, डॉ. शितल राठोड, वैद्यकीय अधीक्षक डॉ. विजय कापसे, तसेच डॉ. राजेश अंबुलगेकर, डॉ. संजय मोरे, डॉ. मुकुंद कुलकर्णी, डॉ. मसरत फिरदोस, डॉ. उद्धव माने, डॉ. सीमा टाकरस, डॉ. मुजतबा नौशिन, डॉ. अनुब्रता मुखर्जी यांच्यासह शरीरक्रियाशास्त्र विभागातील शिक्षकवृंद उपस्थित होते.

जनऔषधशास्त्र विभागाचे प्राध्यापक तथा विभागप्रमुख डॉ. ईनामदार यांनी कार्यक्रमासाठी व्याख्यान सभागृह उपलब्ध करून दिले. यावेळी डॉ. एम. ए. समीर, डॉ. वैष्णवी कुलकर्णी, डॉ. अनिल देगांवकर, डॉ. राजेश हनमंते, डॉ. अमित पंचमहालकर, डॉ. उबेदुल्ला खान, डॉ. जे. बी. देशमुख, डॉ. पंकज कदम तसेच प्रशासकीय अधिकारी संजय वाकडे उपस्थित होते.

या सीएमई कार्यक्रमात पदवीपूर्व व पदव्युत्तर विद्यार्थी तसेच शिक्षकवर्गाने उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन डॉ. श्वेता कदम व डॉ. इंशा शिद्रा यांनी केले, तर आभार प्रदर्शन डॉ. मुकुंद कुलकर्णी यांनी केले.

कार्यक्रमाच्या यशस्वितेसाठी डॉ. अनिरुद्ध मुनेश्वर, डॉ. दीपक वर्मा, डॉ. सीमा रघुवंशी, डॉ. यशस मुनेश्वर, डॉ. ओमकारेश्वर सावंत, जळबा इंगोले, मनमथ हिंगमिरे, मारोती लुटे, श्रीमती फुलकली चिंडालिया, श्रीमती बबीता लोट, आकाश भालेराव तसेच शरीरक्रियाशास्त्र विभागातील कर्मचारी आणि छायाचित्रकार रवी हिवाळे यांनी परिश्रम घेतले.

*******