विशेष लेख क्र . 3

रब्बी होणार सुखदायी….!

ऑक्टोबर महिन्यात परतीचा पाऊस मोठया प्रमाणात झाला. त्यामुळे आता रब्बीची पिके चांगली येणार असल्याचा विश्वास शेतक-यांमध्ये निर्माण झाला आहे. रब्बीमध्ये ज्वारी, करडई, हरभरा, गहू, जवस, सूर्यफुल, भुईमुग आदी पिकांचे नियोजन केले आहे. त्याबरोबरच चारा पिकांची लागवड ही पाण्यात घेणार आहेत.

खरीप हंगामात अतिवृष्टीमुळे सोयाबीन पिकांबरोबर इतर पिकांचे मोठया प्रमाणात नुकसान झाले आहे. त्यामुळे शेतकरी हवालदिल झाला होता. परंतु आता मात्र रब्बीचे पिक चांगले येण्याची शेतकरी आशा बळगताना दिसतोय. रब्बीच्या पेरणीला वेग आला असून या हंगामात ज्वारी, करडई, हरभरा, गहू, जवस, सूर्यफुल, भुईमुग आदी पिके घेण्यास शेतक-यांचा कल दिसतो. उपलब्ध पाण्याचे नियोजन करुन उत्पादन वाढविण्याच्या दृष्टीने पहावे लागणार आहे. उन्हाळयात चारा टंचाई निर्माण होऊ नये म्हणून चारा पिके घेतल्यास चारा प्रश्न सुटण्यास मदत होणार आहे.

रब्बी हंगामातील पिके ही उपलब्ध पाण्यावरच घ्यावयाची असल्याने त्याचे नियोजन करणे आवश्यक आहे. उपलब्ध पाण्याचे व्यवस्थापन योग्य त-हेने व्हावे यासाठी मुलस्थानी जलसंधारण, बियाण्यांचा वापर, खत व अन्नद्रव्य व्यवस्थापन, एकात्मिक किड नियोजन, पाणी व्यवस्थापन आदी बाबींचा योग्य अवलंब करावा लागेल. पीक उत्पादन वाढीसाठी योग्य बियाणांची निवड करून खत व्यवस्थापन करणे आवश्यक आहे. पिकांवर होणा-या किडींचा प्रदुर्भाव रोखण्यासाठी योग्य प्रमाणात द्रावणाची फवारणी करावी.

पिक पध्दतीत बदल

रब्बी हंगामात मुबलक प्रमाणात पाणी उपलब्ध असल्याने पारंपरिक पिकांबरोबर नवीन पिकांची निवड करावी. त्याबरोबरच आंतरपीक पध्दतीचा अवलंब करावा. त्यामुळे उत्पादनात वाढ होण्यास मदत मिळेल, असे कृषी अधिकारी यांनी सांगितले. उपलब्ध पाणीसाठयामुळे शेतकरी वर्ग आता फळबाग, तुती, चारा पिके तसेच इतर बागायती पिके घेण्याकडेही वळताना दिसतोय. संरक्षित सिंचानासाठी पाणी उपलब्ध झाल्याने पीक उत्पादकतेत वाढ होण्यास मदत मिळेल. औरंगाबाद विभागातील शेतक-यांचा कल गहू आणि हरभरा पिकाकडे वाढताना दिसतो आहे.

चारा पिके

चारा पिकांचे व्यवस्थापन करताना दुभत्या जनावरांना वर्षभर चारा उपलब्ध व्हावा. ही यशस्वी दुग्धोत्पादनाची पहिली पायरी आहे. समिश्र चारा उत्पादन हे पशुंच्या आहाराच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहे. यात एकदल व ‍द्विदल चारा पिके घ्यावीत. एकदल आणि व्दिदल चा-याचे प्रमाण निम्मे निम्मे असावे. चारा पिकांची निवड करताना योग्य बियाणांची निवड करावी. पिकांवर किडीचा प्रदुर्भाव होणार नाही, यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजना कराव्यात, असे आवाहन कृषी तज्ज्ञांनी केले आहे.

गहू उत्पादन वाढीचे सुत्र

गहू पिकासाठी थंड, कोरडे आणि स्वच्छ सूर्यप्रकाशित हवामान उपयुक्त असते. त्यामुळे कोरडवाहू पिकासाठी योग्य वाणाची निवड करावी. बीजप्रक्रिया करून पेरणी करावी. पाणी देताना जमिनीच्या मगदुराप्रमाणे साधारणपणे 18 ते 20 दिवसांच्या अंतराने पाण्याच्या 5 ते 6 पाळया पिकवाढीच्या अवस्थेमध्ये देणे आवश्यक आहे. पिक संरक्षणासाठी योग्य त्या उपाय योजना कराव्यात.

पिकनिहाय आतापर्यंत झालेली पेरणी

औरंगाबाद विभागात रब्बी पिकांची पेरणी झाली आहे. यात गहू  आणि हरभरा पिक घेण्याकडे 

शेतक-यांचा  कल दिसतो आहे. विभागात 54 टक्के पेरणी झाली असून 4 लाख 41 हजार 286 हेक्टर क्षेत्रावर पेरणी झाली आहे. यात रब्बी ज्वारीची पेरणी 2 लाख 34 हजार 586 हेक्टर, गहू 53 हजार 723 हेक्टर, मका 9 हजार 979 हेक्टर, इतर तृणधान्य 15 हजार 47 हेक्टर, हरभरा 1 लाख 41 हजार 671 हेक्टर, इतर कडधान्य 209 हेक्टर, करडई 456 हेक्टर, मोहरी 4 हेक्टर, कराळं 6 हेक्टर, जवस कडधान्य 53 हेक्टर, सूर्यफुल 3 हेक्टर, इतर गळीतधान्य 341 हेक्टर क्षेत्रावर पेरणी झालेली आहे.

                                                             -प्रतीक्षा परिचारक, संहिता लेखक,

विभागीय माहिती कार्यालय, औरंगाबाद 

ग्रामीण भागातील शालेय मुलींचे शिक्षण

आरोग्य व सुरक्षितता सर्वोच्च प्राधान्य - जिल्हाधिकारी

नांदेड दि. 6 : जिल्हाधिकारी यांच्या दालनात कस्तुरबा गांधी बालिका विद्यालय योजनेचा सखोल आढावा शुक्रवार 6 डिसेंबर रोजी जिल्हाधिकारी यांनी घेतला. त्यामध्ये प्रमुख्याने जिल्हाधिकारी असे म्हणाले की निराधार व अत्यंत हलाखीच्या दारिद्र रेषेखालील कुटुंबातील मुलींना कस्तुरबा गांधी बालिका विद्यालय या शासनामार्फत चालवल्या जाणाऱ्या निवासी शाळांमध्ये पाचवी ते दहावी पर्यंत मोफत शिक्षण व निवासाची व्यवस्था देण्यात येत आहे.

मुदखेड उमरी धर्माबाद बिलोली याठिकाणी असलेल्या चार बालिका विद्यालयांमध्ये एकूण 400 विद्यार्थिनी शिक्षण घेत असल्याची माहिती शिक्षणाधिकारी यांनी दिली. सदरील निवासी शाळांना चांगल्या प्रकारच्या इमारती उपलब्ध असल्याचे शिक्षणाधिकाऱ्यांनी सांगितले. जिल्हाधिकारी यांनी सदरील निवासी शाळांमध्ये विद्यार्थिनींच्या सुरक्षिततेबाबत सर्वोच्च प्राधान्य देण्याच्या सूचना दिल्या, त्यामध्ये प्रामुख्याने संध्याकाळी 5 च्या नंतर कोणत्याही परिस्थितीत कोणत्याही पुरुष व्यक्तींना प्रवेश देण्यात येऊ नये, केवळ मुलीच्या पालकांशीवाय इतरांना प्रवेश बंदी राहील, मुलींच्या सुरक्षिततेची जबाबदारी संबंधित मुख्याध्यापिका, गृह प्रमुख व संपूर्ण कार्यालयीन कर्मचारी यांची राहील. तसेच सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांची अद्यावत सोय करण्यात यावी आणि प्रत्येक निवासी खोलीमध्ये लाईटची अद्यावत सुविधा उपलब्ध करून घ्यावी. रात्रीच्या वेळेस शाळेमध्ये कुठेही अंधार राहता कामा नये याची काळजी संबंधित मुख्याध्यापिका यांनी घेण्याच्या सूचना करण्यात आल्या, प्रत्येक मुलीला मी स्वतः सुरक्षित आहे असे आत्मविश्वासाने वाटणे अत्यंत गरजेचे असल्याचे सदरील बैठकीत जिल्हाधिकारी यांनी नमूद केले. त्यासाठी आवश्यक असणारी प्रशिक्षणे सदरील विद्यार्थिनींना देणे अत्यंत आवश्यक असल्याचे जिल्हाधिकारी यांनी सांगितले. सुरक्षा समितीची बैठक

दर तीन महिन्याला घेण्याच्या सूचना करण्यात आल्या सदरील सुरक्षा समितीमध्ये अध्यक्ष गटशिक्षणाधिकारी केंद्रप्रमुख महिला अंगणवाडी परिवेक्षिका परिचारिका महिला पालक प्रतिनिधी व मुख्याध्यापिका सदस्य सचिव हे समिती सदस्य असतील सदरील निवासी शाळेमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थिनींचे शैक्षणिक दर्जा अत्यंत चांगल्या प्रकारचा असावा त्यासाठी योग्य त्या पात्र शिक्षकांची शासन प्रचलित नियमानुसार नियुक्ती करावी शिक्षिकांच्या मानधनासाठी चे प्रस्ताव तातडीने जिल्हा मानवविकास कार्यालयाकडे सादर करावे अशा सूचना जिल्हाधिकारी यांनी दिल्या, तसेच विद्यार्थिनींचे आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी दरमहा आरोग्य तपासणी शिबिर सदरील शाळांमध्ये आयोजित करायचं सूचना जिल्हाधिकारी यांनी दिल्या.

मुदखेड येथील शाळेला मुख्य रस्त्यापासून शाळेपर्यंत जाण्यासाठीचा मार्ग तातडीने तयार करण्याच्या सूचना संबंधित तहसीलदार यांना देण्यात आल्या, सदरील काम नगरपालिकेकडून करण्यात येईल असे तसीलदार यांनी सांगितले. विद्यार्थिनींची सुरक्षितता, उच्च दर्जाचे शिक्षण व आरोग्य या बाबींना सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात यावे असे बैठकीच्या शेवटी जिल्हाधिकारी यांनी नमूद केले.

000000

श्रीक्षेत्र माळेगाव यात्रेनिमित

सोमवारी पूर्व तयारीची बैठक

नांदेड, दि. 7 :- श्री खंडोबाची माळेगाव यात्रा यावर्षी 24 ते 28 डिसेंबर 2019 या कालावधीत लोहा तालुक्यातील माळेगाव येथे भरणार आहे. या यात्रचे आयोजन व व्यवस्थापाबाबत पूर्व तयारीची बैठक आमदार श्यामसुंदर शिंदे यांच्या अध्यक्षतेखाली सोमवार 9 डिसेंबर 2019 रोजी जिल्हा परिषद भांडार गृह माळेगाव ता. लोहा येथे दुपारी 2 वा. आयोजित केली आहे, अशी माहिती माळेगाव यात्रा उपसमितीचे सचिव तथा उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी (ग्रा.पं.) जिल्हा परिषद नांदेड यांनी दिली आहे.   

00000

माहूरगड येथे श्री दत्तजयंती उत्सवानिमित्त

पोलीस अंमलदारांना अधिकार प्रदान

नांदेड, दि. 7 :- माहूरगड येथे श्री दत्तजयंती उत्सव 8 ते 12 डिसेंबर 2019 या कालावधीमध्ये साजरा होत आहे. या उत्सवासाठी महाराष्ट्र, तेलंगणा, आंध्रप्रदेश, कर्नाटक व इतर राज्यातून भाविक मोठ्या प्रमाणावर येतात. त्यामुळे या कालावधीत मिरवणुका व इतर कार्यक्रम शांततेत पार पडावे, त्यामध्ये कोणतीही बाधा येऊ नये व शांतता रहावी यासाठी पोलीस अधीक्षक विजयकुमार मगर यांनी मुंबई पोलीस अधिनियम 1951 चे कलम 36 अन्वये प्राप्त झालेल्या अधिकारान्वये 8 ते 12 डिसेंबर 2019 च्या मध्यरात्री पर्यंत माहूर उपविभागीय पोलीस अधीकारी विलास जाधव व माहूर पोलीस स्टेशचे स्वाधीन अधिकारी पोलीस निरीक्षक श्री राख यांना महाराष्ट्र पोलीस अधिनियम 1951 कलम 36 मधील पोट कलमे अ ते फ प्रमाणे पुढील अधिकार केले आहेत.

प्रदान करण्यात आलेले अधिकार पुढीलप्रमाणे - रस्त्यावरील व रस्त्याने जाणाऱ्या मिरवणुकीतील किंवा जमावातील लोकांनी कशा रितीने चालावे व कोणत्या रितीने वागावे याविषयी निर्देश देणे. अशा कोणत्याही मिरवणुका या कोणत्या मार्गाने, कोणत्या वेळात काढाव्यात किंवा काढू नयेत असे मार्ग व अशा वेळा विहित करणे. सर्व मिरवणुकीच्या व जमावाच्या प्रसंगी व पुजा-अर्चेच्या प्रार्थना स्थळाच्या सर्व जागेच्या आसपास पुजा-अर्चेच्या वेळी कोणत्याही रस्त्यावर किंवा सार्वजनिक जागा येथे गर्दी होणार असेल किंवा अडथळा होण्याचा संभव असेल अशा सर्व प्रसंगी अडथळा न होऊ देणे यासाठी योग्य ते आदेश देणे. सर्व रस्त्यावर किंवा रस्त्यामध्ये घाटात किंवा घाटावर, सर्व धक्क्यावर किंवा धक्क्यामध्ये आणि सार्वजनिक स्नानांच्या, कपडे धुण्याच्या व उतरण्याच्या जागांच्या ठिकाणी व जागामध्ये, जत्रा, देवालय आणि सार्वजनिक स्थळी, लोकांच्या जाण्या-येण्याच्या जागेमध्ये सुव्यवस्था राखणेसाठी योग्य ते आदेश देणे. तसेच सार्वजनिक ठिकाणी अथवा सार्वजनिक करमणुकीच्या ठिकाणी ध्वनिक्षेपकांच्या आवाजावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी व सूचना देण्यासंबंधी योग्य ते आदेश देणे. मुंबई पोलीस अधिनियम 1951 चे कलम 33, 35 ते 40, 42, 43, 45 या अन्वये दिलेल्या कोणत्याही आदेशास अधिन असलेले व त्यास पुष्टी देणारे सुव्यवस्था राहणेकामी योग्य आदेश देण्याबाबत.

हा आदेश लागू असेपर्यंत माहूर येथील उपविभागीय पोलीस अधिकारी विलास जाधव व पोलीस निरीक्षक श्री राख यांच्याकडून रहदारीचे नियम व मार्गाबाबत सूचना कार्यक्रमाची तारीख, वेळ, जाहीरसभा, मोर्चे, मिरवणूक, निदर्शने, पदयात्रा इत्यादी कार्यक्रम संबंधीत पोलीस फौजदार किंवा त्याच्या वरिष्ठांकडून तारीख व वेळ सभेची जागा, मिरवणुकीचा, मोर्चाचा मार्ग व त्यात दिल्या जाणाऱ्या घोषणा, पूर्व परवानगी शिवाय आयोजित करु नये. संबंधीत अधिकारी यांनी दिलेल्या आदेशाचे पालन करावे. परवानगी दिलेल्या जाहीरसभा, मिरवणुका, पदयात्रा यात समायोजित घोषणा सोडून ज्या घोषणांनी शांतता व सुव्यवस्थेला बाधा होऊ शकते अशा घोषणा देऊ नये. हा आदेश लग्नाच्या ठिकाणी, प्रेत यात्रेस लागू नाही. या आदेशाचे उल्लंघन केल्यास मुंबई कायदा कलम 134 प्रमाणे अपराधास पात्र ठरेल, असेही आदेश पोलीस अधीक्षक विजयकुमार मगर यांनी जारी केले आहेत.

000000

  सशस्त्र सेना ध्वजदिन निधी संकलन

शुभारंभ कार्यक्रम उत्साहात साजरा

         

नांदेड दि. 7 :- जिल्हाधिकारी कार्यालय बचतभवन सभागृह येथे सशस्त्र सेना ध्वजदिन निधी 2019-20  संकलन  शुभारंभ व माजी सैनिकांच्या मेळाव्याचे उद्घाटन निवासी उपजिल्हाधिकारी डॉ सचिन खल्लाळ यांच्या आज हस्ते झाले.  

यावेळी आमदार मोहनराव हंबर्डे, रा.प.म विभाग नियंत्रक अविनाश कचरे, ईसीएचएसचे अधिकारी मेजर बी थापा व जिल्हयातील कार्यलय प्रमुख यांची उपस्थिती होती.

यावेळी आमदार मोहनराव हंबर्डे यांनी स्वत: प्रत्येक वर्षी 11 हजार रुपये देवून इतर सर्व सहकाऱ्यांकडून निधी गोळा करुन देण्याचे सांगून  हा निधी  एक करोड पर्यंम जमा होईल असे आश्वस्त केले. यामध्ये सर्वांना सामाजिक संस्था, राजकीय पदाधिकारी, व्यापारी वर्ग व इतर दानशुर व्यक्ती आदींनी सहभागी व्हावे असे आवाहन केले. हा कार्यक्रम मोठया स्तरावर आयोजीत करण्याच्या सुचना त्यांनी केल्या. आमदार श्री. हंबर्डे म्हणाले की, स्वत:  माजी सैनिक परिवारातील आहे माझे बंधू जवळचे नातेवाईक हे आर्मी मध्ये आहेत. मला सर्व सैनिकांची, माजी सैनिकांची आत्मीयता आहे.  

अध्यक्षीय भाषणात डॉ. सचिल खल्लाळ यांनी  ध्वजनिधी हा दोनशे प्रतिशत जमा होईल असे सांगुन सैनिकांच्या/ माजी सैनिकांच्या कोणत्याही अडीअडचणी असतील तर त्यांनी सरळ भेटावे आम्ही त्यास प्राधन्य देवून असे नमुद केले. सन 2018-19 साठी शासनाने जिल्हयाला 35 लाख 50 हजार 512 रुपये एवढे उद्दिष्ट दिले होते ते  जिल्हयाने 51 लाख 17 हजार रुपये जमा करुन 145 टक्के उद्दीष्ट पुर्ण केले आहे. यावर्षी देखील शासनाकडुन 35 लाख 50 हजार रुपये एवढे उद्दिष्ट दिले आहे. डिसेंबर 2019 मध्ये दुप्प्टीने निधी जमा करुन उद्दीष्ट पुर्ण करण्यात येईल, असे यावेळी डॉ. खल्लाळ यांनी सांगितले.

सशस्त्र सेना ध्वजदिन निधी संकलनाबाबत जिल्हाधिकारी अरुण डोंगरे यांनी जिल्ह्यातील कार्यालय प्रमुखांना पत्रक पाठवून सर्व अधिकारी कर्मचाऱ्यांनी डिसेंबर 2019 मध्येच निधी जमा करण्याचे  आवाहन केले आहे.

या संकलनात जिल्हयातील सर्व शासकीय कार्यालये, शाळा  तथा  महाविद्यालयांनी  मोलाचे  सहकार्य केले आहे. विशेष म्हणजे जिल्हयातील ग्रामपंचायत व गांवकरी मंडळी पुढे ऐऊन निधी जमा केला आहे. ग्रामपंचायत कार्यालय शेळगांव गौरी  यांनी 1 लाख  एक हजार रुपये निधी जमा केल्याने संजय पाटील शेळगांवकर यांचा विशेष सत्कार आमदार मोहनराव हंबर्डे यांच्या हस्ते करण्यात आला. जिल्हयातील  उत्कृष्ट संकलन करणाऱ्या कार्यालयांना  प्रशस्तीपत्र  व सैनिकाबाबत महत्व असणारे विषयाचे  व इतर  कार्यालयीन उपयुक्त पुस्तके  भेटवस्तू मान्यवरांच्या हस्ते देण्यात आली.

या कार्यक्रमात जिल्हयातील वीरनारी, वीरपिता यांचा सत्कार  करण्यात आला. आमदार मोहनराव हंबर्डे यांच्या हस्ते शिष्यवृत्तीचे वाटप व  महाराष्ट्र राज्य तर्फे माजी सैनिकास क्रिडा क्षेत्रातील विशेष गौरव पुरस्कार प्रकाश लोंखडे यांचा पाल्य कुमार आशिष यास रोख रक्क्म 10 हजार रुपये प्रमाणपत्र व सत्कार करण्यात आला. पत्रकार योगेश लाठकर व सुधाकर शंकरराव दिवान यांनी प्रत्येकी 5 हजार रुपये दरवर्षी प्रमाणे प्रदान केला.

निधी संकलनाची सुरुवात जिल्हा सैनिक कल्याण कार्यालयाचे कल्याण संघटक कमलाकर शेटे यांनी  कार्यक्रमाचे अध्यक्ष निवासी उपजिल्हाधिकारी डॉ. खल्लाळ व प्रमुख पाहुणे यांना ध्वज लावून करण्यात आली.  कार्यक्रमाची सुरूवात शहिदांना श्रद्वांजली वाहून करण्यात आली.  यानंतर सैनिक कल्याण संघटक कमलाकर शेटे  यांनी  कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक करून  ध्वजदिन निधीचे महत्व सांगून  संकलीत झालेल्या निधीचा विनियोग व  माजी सैनिकांच्यासाठी विविध कल्याणकारी योजना कशा राबविण्यात येतात याची माहिती  दिली.  

या कार्यक्रमास जिल्हयातील सामाजिक कार्यकर्ते, पत्रकार, जवळपास 250 माजी सैनिक / विधवा / अवलंबित उपस्थित होते. प्रामुख्याने माजी सैनिक संघटना प्रमुख व्यंकट देशमुख, रामराव थडके, माजी सैनिक कर्मचारी संघटना विभाग प्रमुख पठाण हयुन आदी उपस्थित होते.

कार्यक्रमाचे सुत्रसंचलन माजी सैनिक अजय कानोले यांनी केले तर  माजी सैनिक पठाण हयुन  यांनी आभार मानले.  कार्यक्रम  यशस्वीपणे पार पाडण्यासाठी कार्यालयाचे  सुभे मजीदवार, सुभे काशिनाथ ससाने,किशन गुरगुटवार, सुर्यकांत कदम, टिपरसे,  सुनिल नवघरे व गायकवाड यांनी विशेष प्रयत्न केले. 

000000

कारागृहात आरोग्य तपासणी संपन्न

नांदेड दि. 6 :- श्री गुरु गोबिंद सिंघजी स्मारक जिल्हा रुग्णालय नांदेड येथील राष्ट्रीय असंसर्गजन्यरोग नियंत्रण कार्यक्रमांतर्गत वैद्यकीय पथकामार्फत जिल्हा शल्यचिकित्सक डॉ. एन. आय भोसीकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली जिल्हा कारागृह वर्ग-2, नांदेड येथील एकूण 75 कैद्यांचे उच्च रक्तदाब, मधुमेह तसेच मानसिक आरोग्य यांची तपासणी करून औषधोपचार देण्यात आले.

यासाठी जिल्हा रुग्णालय येथील वैद्यकीय अधिकारी डॉ. विखारुनिसा खान, स्त्रीरोग तज्ञ डॉ. सुजाता राठोड, मानसोपचार तज्ञ डॉ. प्रणद जोशी, चिकित्सालयीन मानसशास्त्र डॉ. कैलास चव्हाण, प्रयोगशाळा अधिकारी संतोष बेटकर, अधिपरिचारिका सारिका तथोडे, रुपाली मस्के, यांनी उपस्थित राहून कैद्यांची तपासणी केली.

सदरील आरोग्य तपासणी शिबिरास कारागृह अधीक्षक चांदणे यांचे सहकार्य मिळाले. कार्यक्रम यशस्वीतेसाठी समुपदेशक सुवर्णकार सदाशिव, यांनी परिश्रम घेतले.

000000