यशकथा

मिनी ट्रॅक्टर योजनेमुळे महिला बचत गटांची आर्थिक भरारी

सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाच्या वतीने अनुसूचित जाती व नवबौद्ध घटकांच्या स्वयं सहाय्यता बचत गटांसाठी राबविण्यात येणारी मिनी ट्रॅक्टर योजना अनेक कुटुंबांसाठी आर्थिक उन्नतीचा मजबूत आधार ठरत आहे. या योजनेअंतर्गत बचत गटांना ९ ते १८ अश्वशक्ती क्षमतेचा मिनी ट्रॅक्टर व उपसाधने उपलब्ध करून दिली जातात. विशेष म्हणजे या योजनेत ९० टक्के शासकीय अनुदान व १० टक्के स्वयंसहाय्यता गटाचा सहभाग असून, लाभाची रक्कम थेट गटांच्या आधार संलग्न संयुक्त खात्यात जमा केली जाते.

नांदेड जिल्ह्यात या योजनेचा सातत्याने प्रभावी अंमलबजावणी होत असून, सन 2023-24 मध्ये 10 व सन 2024-25 मध्ये 73 बचतगटांना याचा लाभ मिळाला आहे. त्यामुळे ग्रामीण भागातील महिलांच्या आर्थिक सक्षमीकरणाला चालना मिळत आहे.

याचाच एक प्रेरणादायी नमुना म्हणजे राणी महिला बचत गट, आनंदनगर. सन २०२४-२५ मध्ये या गटाची निवड झाल्यानंतर त्यांना मिनी ट्रॅक्टर, ट्रेलर व रोटॅव्हेटर मिळाले. गटाने खरीप व रब्बी हंगामात शेती मशागतीसाठी ट्रॅक्टरचा वापर करून सुमारे १ लाख रुपयांचे उत्पन्न मिळविले. तसेच उर्वरित काळात ट्रॅक्टरला पाणी टँकर जोडून वापर केल्यामुळे आणखी १ लाख रुपयांची कमाई झाली. या उत्पन्नामुळे गटाच्या सदस्यांचा आत्मविश्वास वाढला असून आर्थिक स्थैर्यही प्राप्त झाले आहे असे राणी महिला बचत गटांच्या अध्यक्ष व सदस्यांनी सांगितले.  

तसेच ममता महिला बचत गट, गौतमनगर यांनीही या योजनेचा प्रभावी वापर करून आपली प्रगती साधली आहे. या गटालाही मिनी ट्रॅक्टर व संबंधित उपकरणे मिळाल्यानंतर शेती मशागतीतून सुमारे १ लाख रुपये उत्पन्न मिळाले. याशिवाय, ट्रॅक्टरच्या इतर वापरातून सुमारे १.१० लाख रुपयांची अतिरिक्त कमाई झाली. त्यामुळे गटाच्या उत्पन्नात लक्षणीय वाढ झाली आहे.

या दोन्ही बचत गटांनी शासनाच्या मदतीचा योग्य उपयोग करून केवळ आर्थिक उन्नती साधली नाही, तर ग्रामीण महिलांसाठी एक आदर्श निर्माण केला आहे. या योजनेमुळे महिलांना स्वावलंबी बनण्याची संधी मिळत असून, त्यांच्या जीवनमानात सकारात्मक बदल घडत आहेत. “शासनाच्या कल्याणकारी योजनांचा लाभ घेतल्यास प्रगती निश्चित आहे,” हे या यशकथांमधून स्पष्टपणे दिसून येते.

श्रीमती अलका पाटील ,

उपसंपादक, जिल्हा माहिती कार्यालय, नांदेड

00000